Τι είναι η φιλοσοφία και τι νόημα έχει σήμερα

Σημειώσεις από το σημαντικό #1 εργαστήρι φιλοσοφίας. Δεν μπορούν όλοι οι ομιλητές να μετατρέψουν το λόγο τους σε διάλογο. Ο Νίκος Προγούλης τα κατάφερε αριστοτεχνικά. 


ssss

Η φιλοσοφία είναι ένας τρόπος να νοηματοδοτήσουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε και μέσα σε αυτόν, τον ίδιο τον άνθρωπο και την κοινωνία.

Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι νοηματοδότησης του κόσμου, όπως ο μύθος, η θεολογία και η επιστήμη.

Η φιλοσοφία διαφέρει από τον μύθο, κυρίως στα μέσα που χρησιμοποιεί.

Η αυστηρή εννοιακή γλώσσα και η λογική είναι εργαλεία της φιλοσοφίας, ενώ ο μύθος χρησιμοποιεί μια αναλογική – μεταφορική γλώσσα. 

Παραλήπτης και συνεχιστής της μυθικής απεικόνισης του κόσμου είναι η τέχνη.

Η φιλοσοφία διαφέρει από τη θεολογία κυρίως στον τρόπο νομιμοποίησης των όσων λέει. Η θεολογία βασίζεται σε μια αποκαλυπτική γνώση, ενώ η φιλοσοφία χρησιμοποιεί έναν τρόπο σκέψης που μπορεί να τον ακολουθήσει ο καθένας.

Η φιλοσοφία διαφέρει από την επιστήμη κυρίως από τότε που επιστημονική μέθοδος στράφηκε στην ποσοτικοποίηση, την μαθηματικοποίηση και την πειραματική απόδειξη.

Έκτοτε, η φιλοσοφία είναι σε μια διαρκή θεματική υποχώρηση, καθώς πεδία που πριν εξέταζε η ίδια περνάνε σταδιακά στη «δικαιοδοσία» της επιστήμης.

Υπάρχουν ωστόσο κάποια πεδία στα οποία ο ρόλος της φιλοσοφίας παραμένει και σήμερα ισχυρός και αυτά είναι,

  • η επιστημολογία, ορθά νοούμενη, ως προβληματισμός για την εγκυρότητα της επιστημονικής γνώσης και των περιορισμών που αυτή πάντα θα έχει,
  • το πεδίο του πρακτικού λόγου, δηλαδή το πεδίο της ηθικής και της πολιτικής πράξης
  • το πεδίο της ιστορίας, της κοινωνίας και του πολιτισμού.

Η φιλοσοφία, στην δυτική εκδοχή της, γεννήθηκε στον αρχαίο Ελληνικό κόσμο και γνώρισε μια δεύτερη μεγάλη ανάπτυξη στα Ευρωπαϊκά αστικά μορφώματα των νεώτερων χρόνων.

Φαίνεται ότι υπάρχει μια σχέση της φιλοσοφίας με τη δημοκρατία, αν ως δημοκρατία, σε αυτή την περίπτωση, εννοήσουμε τις συνθήκες εκείνες που αφήνουν ελεύθερο πεδίο στην εκδίπλωση της πολιτικής. Όπου αυτό το πεδίο δεν υπήρξε, για παράδειγμα στις μεγάλες αυτοκρατορίες ή  απολυταρχίες, εκεί γεννήθηκε θεολογία, όχι φιλοσοφία.

Φαίνεται ότι υπάρχει μια αναλογία δομής ανάμεσα στη θεολογία και την απολυταρχία αφενός, τη φιλοσοφία και τη δημοκρατία αφετέρου:

Στην πρώτη περίπτωση τόσο η εξουσία όσο και η αλήθεια είναι υπερβατικά, δεν έχουν για αυτά λόγο οι πολίτες.

Στη δεύτερη περίπτωση η μεν εξουσία πηγάζει από το πολιτικό σώμα η δε «αλήθεια» για να γίνει αποδεκτή από πρέπει αναγκαστικά να βασιστεί σε επιχειρήματα.

Θεωρούμε ότι η φιλοσοφία σήμερα έχει αρκετά να προσφέρει σε όποιον την προσεγγίσει και φιλοδοξούμε ότι ο ρόλος αυτής της πρώτης συνάντησης ήταν εισαγωγικός για επόμενες συναντήσεις που θα ακολουθήσουν.

ddd

Σε ευχαριστούμε πολύ Νίκο,

περιμένουμε την επόμενη συνάντηση!

2plus1 2015 local on FINALfinalπρογουλης

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s