Video+Notes_Μια γνωριμία με τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη

 

Σημειώσεις από το εργαστήρι φιλοσοφίας με θέμα “μια γνωριμία με τον Αριστοτέλη”

από το Νίκο Προγούλη:

Αντίθετα με τον Πλάτωνα, ο Αριστοτέλης μπορεί να διαβαστεί με διαφορετικούς τρόπους.

Αρνείται την ύπαρξη ενός αυτοτελούς «κόσμου των ιδεών», οι ιδέες, θα υποστηρίξει, υπάρχουν μέσα στα πράγματα. Αρνείται επίσης την αθανασία της ψυχής. Ψυχή του κάθε όντος είναι το «τι ήταν να είναι», (θα λέγαμε με μια σημερινή ορολογία, ο γενετικός του κώδικας που προδιαγράφει το τι μπορεί να γίνει). Υπάρχει σε όλα τα όντα μια εσωτερική τελεολογία, που κατατείνει σε ενδιάθετους σκοπούς.  Από αυτή την άποψη ο Αριστοτέλης δείχνει να κάνει μια μονιστική φιλοσοφία, κι έτσι τον διαβάζουν οι Άραβες.

Ωστόσο, ο Αριστοτέλης αποκαθιστά εν μέρει την Πλατωνική μεταφυσική, όταν, όπως θα δούμε, μιλάει για έναν οιονεί Θεό, έναν «θύραθεν νου». Έτσι, ως δυϊστή φιλόσοφο, τον διαβάζουν οι Λατίνοι Χριστιανοί.

Θα ορίσει τρία πεδία της γνώσης: το ποιητικό, (τεχνικό), το πρακτικό, (πολιτική & ηθική), και το θεωρητικό, (επιστήμη – φιλοσοφία), ωστόσο θα ξεκινήσει με την πραγμάτευση της λογικής, που δεν εμπίπτει σε κανένα από τα πιο πάνω πεδία, αλλά βάζει τους κανόνες του ορθού συλλογισμού.

Ο Αριστοτέλης θα πραγματευτεί σχεδόν τα πάντα. Θα περιοριστούμε εδώ να πούμε δυο λόγια για κάποια από τα σημαντικά μέρη της φιλοσοφίας του.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παρότι ο Αριστοτέλης δεν είναι Αθηναίος, είναι ο μεγάλος θεωρητικός και θαυμαστής της Αθηναϊκής δημοκρατίας. Στο πολιτικό του έργο, που περιέχει πολύ εμπειρικό υλικό, θα κατατάξει τα πολιτεύματα σε τρεις κατηγορίες θέτοντας ως κριτήριο την κατανομή της εξουσίας:  Βασιλεία, (εξουσία του ενός), Αριστοκρατία, (εξουσία των λίγων), Δημοκρατία (εξουσία όλων των πολιτών), και θα αποφανθεί ότι καλύτερο είναι το πολίτευμα όπου η εξουσία μοιράζεται όσο το δυνατόν σε περισσότερους, άρα προτιμά τη Δημοκρατία. Βεβαίως υπάρχει και η κακή εκδοχή των πιο πάνω πολιτευμάτων, που είναι αντίστοιχα η Τυραννία, η Ολιγαρχία και η Οχλοκρατία. Μιλώντας για την Αθηναϊκή δημοκρατία, σημαντικό είναι να κατανοήσουμε το ποιος θεωρείται πολίτης.  Πρόκειται για μια αρκετά στενή έννοια καθώς πολίτες είναι οι άνδρες, ενήλικοι, ελεύθεροι, (μη δούλοι), που επιπλέον είναι κάτοχοι «οίκου», δηλαδή γης. Οι έμποροι και οι βιοτέχνες εξαιρούνται. «Οίκος» στην αρχαία Αθήνα είναι μια αυτοδύναμη οικονομική μονάδα που περιλαμβάνει γονείς, παιδιά, δούλους, ζώα και γη. Άρα, πολίτης είναι ο εκπρόσωπος ενός «οίκου» και μπορεί να συμμετέχει στη διαβούλευση και ψήφιση των νόμων καθώς και στην εκτελεστική και δικαστική εξουσία με κλήρωση. Τελικώς, στην ιδανική της μορφή η Αθηναϊκή δημοκρατία είναι ένα μοντέλο αυτοπαραγωγής και αυτοδιαχείρισης.

Continue reading “Video+Notes_Μια γνωριμία με τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη”

#ΦιλοσοφικόΕργαστήρι 26/3_Μια γνωριμία με τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη

Aristoteles poster-01

Φιλοσοφικό Εργαστήρι

Μια γνωριμία με τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη

Με το Νίκο Προγούλη

Σάββατο 26/3, ώρα 20.00

Χώρος: Παλιό Μεταξουργείο

Κ. Παλαιολόγου 29-31,  Σπάρτη

Σημειώσεις από το προηγούμενο εργαστήρι εδώ

https://nikprogoulis.wordpress.com/

/\\

Continue reading “#ΦιλοσοφικόΕργαστήρι 26/3_Μια γνωριμία με τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη”

Ο Πλάτων και το πρώτο φιλοσοφικό σύστημα της ιστορίας//Σημειώσεις από το εργαστήρι

Μπορεί κανείς να μιλήσει για τον Πλάτωνα με πολλούς τρόπους. Να μιλήσεις για τα έργα του κάνοντας μια γενική εισαγωγή, ή μεταδίδοντας γενικές πληροφορίες, για το περιεχόμενό τους. Μπορεί να  προσεγγίσει το θέμα μιλώντας για τη ζωή του ή ξεκινώντας από κάποιο συγκεκριμένο έργο του ή από κάποια συγκεκριμένη έννοια, ή κάνοντας μια πιο βιωματική προσέγγιση με βάση το ποια έργα σου αρέσουν, τον έχουν επηρεάσει ή έχουν επηρεάσει περισσότερο άλλους διανοητές ή με ένα μείγμα από όλα αυτά.workshop plato 1 Nick Progoulis

Το σίγουρο είναι πως ο Ν.Προγούλης το Σάββατο 20/02 διάλεξε έναν διαφορετικό τρόπο για να μιλήσει για τον Πλάτωνα, τα έργα, τη ζωή και την επιρροή του, δικαιώνοντας τον τίτλο της ομιλίας: « Ο Πλάτων και το πρώτο φιλοσοφικό σύστημα».

Το πρώτο φιλοσοφικό σύστημα στην ιστορία δεν παρουσιάστηκε σαν ιστορικό στοιχείο, αλλά μέσα από τη διαμόρφωσή του, από το πως δομήθηκε και ποια ήταν τα χαρακτηριστικά του εκείνα, μεταξύ άλλων η κλειστότητα του και ο διαχωρισμός των εννοιών, που έκαναν την επιρροή του τόσο σημαντική και φυσικά τόσο δύσκολη την αποδόμηση του.

Η συζήτηση με το Ν. Προγούλη ήταν περιεκτική τόσο για τις γνώσεις που μετέδιδε γύρω από το φιλόσοφο και το έργο του όσο και ικανή να αποκαλύψει πόσο οικείο και αναγνωρίσιμο είναι το πλατωνικό φιλοσοφικό σύστημα ακόμα και στη δική μας κοινωνία δυόμιση χιλιετίες μετά.

Σημειώσεις από το φιλοσοφικό εργαστήρι στις 20/02 από το Νίκο Προγούλη:

Ο Πλάτων είναι ο πρώτος που θα κατασκευάσει ένα φιλοσοφικό σύστημα, δηλαδή ένα μεγάλο και συνεκτικό αφήγημα που φιλοδοξεί να απαντήσει στα πάντα. Έκτοτε, η φιλοσοφία θα γράφεται ως σύστημα, (ή ακριβέστερα, αυτό το είδος φιλοσοφίας  θα καταλαμβάνει την κεντρική σκηνή εκτοπίζοντας στο περιθώριο άλλες προσεγγίσεις), και αυτό θα κρατήσει μέχρι τον 19ο αιώνα και τον Χέγγελ.

Ως γνωστόν, ο Πλάτων διατύπωσε μια ακραία θέση όχι μόνο για την εποχή του, αλλά για τον αιώνα τον άπαντα.  Η ερώτηση που, κυρίως, θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε εδώ είναι: πώς να καταλάβουμε τη θέση αυτή του Πλάτωνος και τελικά, πως να καταλάβουμε κάθε φιλοσοφία ;

Όμως ας ξεκινήσουμε από την ακραία αυτή θέση. Continue reading “Ο Πλάτων και το πρώτο φιλοσοφικό σύστημα της ιστορίας//Σημειώσεις από το εργαστήρι”

#ΦιλοσοφικόΕργαστήρι 20/2_Ο Πλάτων και το πρώτο φιλοσοφικό σύστημα της ιστορίας

workshop plato 1 Nick Progoulis

Φιλοσοφικό Εργαστήρι

Ο Πλάτων και το πρώτο φιλοσοφικό σύστημα της ιστορίας

Με το Νίκο Προγούλη

Σάββατο 20/2, ώρα 20.00

Χώρος: Παλιό Μεταξουργείο, Κ. Παλαιολόγου 29-31,  Σπάρτη

https://nikprogoulis.wordpress.com/

/\\

Επιστήμη ποιητική ευδαιμονίας.

μτφρ: η γνώση δημιουργεί ευημερία

Τι είναι η φιλοσοφία και τι νόημα έχει σήμερα

Σημειώσεις από το σημαντικό #1 εργαστήρι φιλοσοφίας. Δεν μπορούν όλοι οι ομιλητές να μετατρέψουν το λόγο τους σε διάλογο. Ο Νίκος Προγούλης τα κατάφερε αριστοτεχνικά. 


ssss

Η φιλοσοφία είναι ένας τρόπος να νοηματοδοτήσουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε και μέσα σε αυτόν, τον ίδιο τον άνθρωπο και την κοινωνία.

Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι νοηματοδότησης του κόσμου, όπως ο μύθος, η θεολογία και η επιστήμη.

Η φιλοσοφία διαφέρει από τον μύθο, κυρίως στα μέσα που χρησιμοποιεί.

Η αυστηρή εννοιακή γλώσσα και η λογική είναι εργαλεία της φιλοσοφίας, ενώ ο μύθος χρησιμοποιεί μια αναλογική – μεταφορική γλώσσα. 

Παραλήπτης και συνεχιστής της μυθικής απεικόνισης του κόσμου είναι η τέχνη.

Η φιλοσοφία διαφέρει από τη θεολογία κυρίως στον τρόπο νομιμοποίησης των όσων λέει. Η θεολογία βασίζεται σε μια αποκαλυπτική γνώση, ενώ η φιλοσοφία χρησιμοποιεί έναν τρόπο σκέψης που μπορεί να τον ακολουθήσει ο καθένας.

Η φιλοσοφία διαφέρει από την επιστήμη κυρίως από τότε που επιστημονική μέθοδος στράφηκε στην ποσοτικοποίηση, την μαθηματικοποίηση και την πειραματική απόδειξη.

Έκτοτε, η φιλοσοφία είναι σε μια διαρκή θεματική υποχώρηση, καθώς πεδία που πριν εξέταζε η ίδια περνάνε σταδιακά στη «δικαιοδοσία» της επιστήμης.

Υπάρχουν ωστόσο κάποια πεδία στα οποία ο ρόλος της φιλοσοφίας παραμένει και σήμερα ισχυρός και αυτά είναι,

  • η επιστημολογία, ορθά νοούμενη, ως προβληματισμός για την εγκυρότητα της επιστημονικής γνώσης και των περιορισμών που αυτή πάντα θα έχει,
  • το πεδίο του πρακτικού λόγου, δηλαδή το πεδίο της ηθικής και της πολιτικής πράξης
  • το πεδίο της ιστορίας, της κοινωνίας και του πολιτισμού.

Η φιλοσοφία, στην δυτική εκδοχή της, γεννήθηκε στον αρχαίο Ελληνικό κόσμο και γνώρισε μια δεύτερη μεγάλη ανάπτυξη στα Ευρωπαϊκά αστικά μορφώματα των νεώτερων χρόνων.

Φαίνεται ότι υπάρχει μια σχέση της φιλοσοφίας με τη δημοκρατία, αν ως δημοκρατία, σε αυτή την περίπτωση, εννοήσουμε τις συνθήκες εκείνες που αφήνουν ελεύθερο πεδίο στην εκδίπλωση της πολιτικής. Όπου αυτό το πεδίο δεν υπήρξε, για παράδειγμα στις μεγάλες αυτοκρατορίες ή  απολυταρχίες, εκεί γεννήθηκε θεολογία, όχι φιλοσοφία.

Φαίνεται ότι υπάρχει μια αναλογία δομής ανάμεσα στη θεολογία και την απολυταρχία αφενός, τη φιλοσοφία και τη δημοκρατία αφετέρου:

Στην πρώτη περίπτωση τόσο η εξουσία όσο και η αλήθεια είναι υπερβατικά, δεν έχουν για αυτά λόγο οι πολίτες.

Στη δεύτερη περίπτωση η μεν εξουσία πηγάζει από το πολιτικό σώμα η δε «αλήθεια» για να γίνει αποδεκτή από πρέπει αναγκαστικά να βασιστεί σε επιχειρήματα.

Θεωρούμε ότι η φιλοσοφία σήμερα έχει αρκετά να προσφέρει σε όποιον την προσεγγίσει και φιλοδοξούμε ότι ο ρόλος αυτής της πρώτης συνάντησης ήταν εισαγωγικός για επόμενες συναντήσεις που θα ακολουθήσουν.

ddd

Σε ευχαριστούμε πολύ Νίκο,

περιμένουμε την επόμενη συνάντηση!

2plus1 2015 local on FINALfinalπρογουλης

Φιλοσοφικό εργαστήρι #2+1LOCAL_ON

2plus1 2015 local on FINALfinalπρογουλης

έχει νόημα η φιλοσοφία σήμερα;

 Σάββατο 12.12

20.00-22.00

Φιλοσοφικό Εργαστήρι

για την κοινωνία, την ιστορική καταγωγή των αναγκών, την  τέχνη της φιλοσοφία και πολλά άλλα. 

με τον Νίκο Προγούλη

K.Παλαιολόγου 29-31

-είσοδος ελεύθερη-