Μια συνεδρία για τη Βασούλα


2015-12-12 112

Η «1 συνεδρία με 4 ψυχολόγους» στην έναρξη των δράσεων στα πλαίσια της έκθεσης “Local On, making art”, της ομάδας Actívate Now//Ενεργοποίηση Τώρα ήταν ένα εκπληκτικό δείγμα συνύπαρξης, επαγγελματισμού, διαλόγου, ανταλλαγής απόψεων, βιωματικών αλλά και φιλοσοφικών προσεγγίσεων.

Όσοι καταφέραμε να βρεθούμε εκεί φύγαμε με μια ικανοποίηση πως, ναι, υπάρχουν πολλοί, διαφορετικοί και ανθρώπινοι τρόποι για να συνυπάρχουμε,  αρκεί φυσικά να το θέλουμε. Μια φίλη, με αφορμή τη συνεδρία και σε μια προσπάθεια να αποτυπώσει τα όσα έμαθε, έγραψε ένα γράμμα.

2015-12-12 11333

Μια συνεδρία για τη Βασούλα

Αγαπητή μας Βασούλα,

Εμείς οι ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές, γνωσιακοί ψυχολόγοι και ψυχαναλυτές δεν είμαστε εδώ για να ερμηνεύουμε, δεν είμαστε εδώ για να κρίνουμε, είμαστε εδώ για να αναλύουμε την πραγματικότητα, να αναζητούμε τα αίτια καταστάσεων, να προσεγγίζουμε συμπεριφορές και προβλήματα, να παρεμβαίνουμε, αλλά κυρίως είμαστε εδώ γιατί πιστεύουμε στις ανθρωπιστικές σπουδές. Γιατί η επιστήμη μας απαιτεί διαρκεί μελέτη και εξέλιξη του εαυτού μας, του μοναδικού εργαλείου στη δουλειά μας, που είμαστε εμείς οι ίδιοι.

Θα θέλαμε να ξέρεις για τη διάσπαση προσοχής (ΔΕΠ-Υ) ότι σχετίζεται άμεσα με τη δομή του εγκεφάλου μας και συγκεκριμένα τον προμετωπιαίο φλοιό. Ότι ο εγκέφαλος και οι υποπεριοχές του συνιστούν ένα δίκτυο με πολύπλοκη δομή και λειτουργίες που προσπαθεί να ξεδιαλύνει η γνωσιακή θεραπεία. Ότι η προσοχή και η συγκέντρωση είναι πολύ σημαντικές στην προσωπική και επαγγελματική ζωή, έχουν ψυχολογικές προεκτάσεις που μας επηρεάζουν περισσότερο από όσο νομίζουμε, καθώς αν απουσιάζουν, δημιουργούν προβλήματα απόδοσης στη δουλειά, αυτοπεποίθησης και δημιουργίας σταθερών σχέσεων. Ωστόσο, η δομή του εγκεφάλου δεν είναι κάτι το οποίο δημιουργεί μια μόνιμη κατάσταση ή αδυναμία. Οι σταθερές συνήθειες ύπνου, η καλή διατροφή, η φυσική άσκηση, τα διαλλείματα κατά την εργασία, οι τεχνικές χαλάρωσης βοηθούν στην εκτέλεση διάφορων εργασιών και την ενίσχυση της συγκέντρωσης, ενώ υπάρχει και δυνατότητα φαρμακευτικής αγωγής και θεραπευτικής παρέμβασης (και πολλές βοηθητικές ασκήσεις στο διαδίκτυο). Τα αντίθετα από τα παραπάνω δεν βοηθούν καθόλου, όπως και ενασχόληση με πολλές εργασίες ταυτόχρονα που δυσχεραίνει τη συγκέντρωση. Ο λόγος που γιγαντώνεται επίσης το πρόβλημα της ΔΕΠ-Υ είναι η σύνδεση της εγκεφαλικής περιοχής της συγκέντρωσης με την περιοχή του συναισθήματος. Αυτό σημαίνει ότι όταν κάτι μας απασχολεί πολύ και το συναίσθημά μας είναι σε έξαρση, ολόκληρος ο οργανισμός είναι εκεί και δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο. Τα παραπάνω βρίσκουν εφαρμογή ιδιαίτερα στην εκπαίδευση και τη συμπεριφορά των μαθητών, των οποίων η συγκέντρωση στην τάξη μπορεί να διατηρείται με δραστηριότητες και μια διδασκαλία που κρατάει το ενδιαφέρον τους (γιατί αυτό που μεταδίδεται δεν είναι η μάθηση, αλλά η επιθυμία για μάθηση).

Επίσης, μια άλλη εστίαση της ψυχολογίας είναι στην πολυδιάστατη φύση του εαυτού μας. Δηλαδή στους πολλαπλούς ρόλους που υιοθετούμε καθημερινά στα διάφορα πλαίσια στα οποία λειτουργούμε (οικογένεια, σχέσεις, εργασία, δραστηριότητες, κ.ά.). Η στάση μας απέναντι στους ρόλους αυτούς έχει πολλή σημασία, γιατί ενίοτε κάποιος ρόλος διογκώνεται και καλύπτει όλους τους άλλους (π.χ. γονιός ή παππούς αντί ένας άνθρωπος με το όνομά του). Κατά καιρούς, στα διάφορα πλαίσια, καλούμαστε να παίξουμε και ρόλους που μας δυσκολεύουν πολύ, ενώ άλλες φορές θέλουμε να αλλάξουμε ρόλο και επίσης έχουμε δυσκολία σε αυτό. Το περίφημο τρίγωνο στο κομμάτι αυτό της επιστήμης μιλά για 3 κυρίως ρόλους που αναλαμβάνουμε στη ζωή μας. Το ρόλο του διώκτη (δυνατού ας πούμε), το ρόλο του θύματος (αδυνάτου ας πούμε) και το ρόλο του σωτήρα (που έρχεται να βοηθήσει καταστάσεις). Οι ρόλοι αυτοί δεν είναι δεδομένοι και αυτονόητοι καθώς, π.χ. πολλές φορές το ρόλο του σωτήρα –και μέσα στην οικογένεια- μπορεί να τον αναλάβουν παιδιά. Μπορεί όμως και σε μια συζήτηση τα άτομα που συμμετέχουν σε αυτή να περάσουν σταδιακά από όλους τους ρόλους. Έχει να κάνει με τη στάση καθενός απέναντι σε μια κατάσταση (κατήγορος, αποδέκτης ενοχών, πάροχος λύσεων). Είναι σημαντικό να συνειδητοποιεί κανείς τους ρόλους του και τι θέλει ο ίδιος/η ίδια από τη ζωή του και να μην «φορά κοστούμια» που άλλοι του δίνουν.

Τώρα για τη δυσφορία του σύγχρονου υποκειμένου (δράστη) ανάμεσα στο ατομικό και το συλλογικό, υπάρχουν πολλά να πει κανείς. Αν μιλήσουμε για την εξέλιξη του υποκειμένου ιστορικά, θα δούμε τον Καρτέσιο να το βάζει στο επίκεντρο με το περίφημο «Σκέφτομαι άρα υπάρχω» (μετά από μια περίοδο σύνδεσης-εξάρτησης από το θείο), το Διαφωτισμό να τον βγάζει από το επίκεντρο με την εστίαση στις επιστήμες και τις πρακτικές-χρήσιμες λειτουργίες και το Φρόιντ να το ξαναβάζει στο επίκεντρο με την ψυχανάλυση. Αν μιλήσουμε για τον πολιτισμό θα δούμε ότι χαρακτηρίζεται από τη βία που λαμβάνει διάφορες μορφές, και, αν μιλήσουμε για πλαίσια, θα δούμε ότι η στροφή στην κατανάλωση και η σύνδεσή της με την ευτυχία ασκούν πίεση στο σύγχρονο υποκείμενο. Η αντίδραση σ’ αυτό συχνά μπορεί να είναι και η κατάθλιψη, από ανθρώπους συνειδητοποιημένους στο ότι δεν τους καλύπτει αυτό το μοντέλο. Και οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι τα πλαίσια δεν διαμορφώνουν την ουσία των σχέσεών τους και του είναι τους, της απόλαυσης όπως αυτοί την προσδιορίζουν (π.χ. το σύμφωνο συμβίωσης δεν μπορεί να μιλήσει επί της ουσίας για τον έρωτα).

Το πιο σημαντικό φαίνεται να είναι η ανάπτυξη κοινωνικών δεσμών, σε αυτό πρέπει να εστιάσουμε, να είμαστε ανοιχτοί (ειδικά τώρα που οι δύσκολοι καιροί μας κλείνουν στα προβλήματά μας) και να φροντίζουμε τους άλλους χωρίς να ξεχνάμε τον εαυτό μας.

Τα σημείωσες Βασούλα;

 

Ευχαριστούμε πολύ τις:

Γεωργία Στρατάκου

Χρυσούλα Σαρμπάνη

Κατερίνα Γκασγκάζη

Μαρία Κουκουμάκη

Είστε φοβερές.

2015-12-12 11rr
όλα τα λουλούδια να ανθίσουν…
2015-12-12 11dd
έργο ενός μαθηματικού…
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s